Thứ giết chết sự sáng tạo

Written By: Trịnh Huy @huytrinh

Published: Oct 6, 2025
285

Thứ giết chết sự sáng tạo không phải là công nghệ, mà là khi chúng ta không còn học “vì sao”, mà chỉ học “cái gì tiếp theo”.

Khi sự tò mò biến mất, một nền tảng tri thức mới cũng biến mất theo.

Và đó chính là lúc, chúng ta biết rằng thế giới đang lớn lên quá nhanh nhưng trí tuệ lại không kịp trưởng thành.

Chúng ta đang nuôi lớn một thế hệ quen tiêu thụ nội dung.

Một thế hệ biết phản ứng nhanh, nhưng không biết phản tư.

Ngày xưa, khi một đứa trẻ hỏi “Tại sao bầu trời màu xanh?”, cha mẹ có thể cùng chúng ngồi ngắm mây, và tưởng tượng rằng hình thù các con vật đang trên bầu trời qua những chùm mây.

Còn bây giờ, chỉ cần nói “Con tìm trên TikTok đi, có giải thích đó.”

Chúng ta tưởng mình đang cho trẻ tiếp cận tri thức nhanh hơn.

Nhưng thật ra, chúng ta đang tước đi niềm vui học hỏi, niềm vui được tự tìm ra câu trả lời.

Trẻ không cần thêm video.

Chúng cần khoảng lặng giữa hai lần vuốt tay, để nhận ra: thế giới thật đẹp khi được nhìn bằng đôi mắt và bộ não của chính mình.

Tôi nói ra những điều này không phải để chỉ trích bất kỳ nền tảng nào.

Điều gì cũng có hai mặt: tốt và xấu.

Vấn đề là nó chỉ tốt khi chúng ta biết nói với nền tảng rằng, tôi cần những thứ giúp tôi phát triển.

Người lớn có thể phân biệt đâu là nội dung đáng xem, biết cách chọn thứ mình cần, và hiểu rằng mạng xã hội chỉ là công cụ.

Nhưng trẻ em thì không.

Chúng chỉ thấy màu sắc, âm thanh, nhịp nhanh, tiếng cười và sự hưng phấn.

Chúng không biết rằng phía sau mỗi cú lướt là một thuật toán, và phía sau mỗi thuật toán là một bàn tay đang cố kéo giữ sự chú ý của chúng lại thật lâu.