Written By: Trịnh Huy @huytrinh
Tôi từng nghĩ làm founder công nghệ là chuyện của chiến lược, vốn, product-market fit và growth.
Nhưng sau vài năm, tôi nhận ra:
Thứ khó nhất không phải thị trường.
Không phải đối thủ.
Không phải tiền.
Mà là nghi ngờ chính mình.
Tôi đọc Nhà giả kim của Paulo Coelho* từ rất lâu. Trong đó có một khái niệm ám ảnh tôi:
Hiểu đơn giản, đó là thứ bạn sinh ra để theo đuổi.
Không phải vì tiền. Không phải vì danh tiếng.
Mà vì nếu không làm, bạn sẽ thấy mình sống thiếu.
Founder cũng vậy.
Bạn không build công ty chỉ vì thấy cơ hội thị trường.
Bạn build vì trong đầu bạn luôn có một câu hỏi chưa được trả lời.
Một vấn đề khiến bạn khó chịu đến mức phải giải nó.
Đó là Huyền thoại cá nhân của bạn.
90% thời gian trên hành trình đó là nghi ngờ bản thân.
Không phải vài đêm mất ngủ.
Mà là một lớp nền âm thầm chạy 24/7 trong đầu: “Liệu mình có đang đi sai hướng không?”, “Người khác đi nhanh hơn mình.”, “Hay mình chỉ đang tự huyễn?”
Trong truyện, Santiago cũng vậy.
Cậu rời bỏ sự an toàn, rồi mất tiền, phải làm thuê, từng muốn quay về.
Founder cũng có những khoảnh khắc như thế.
Pivot xong lại hoang mang.
Ra tính năng mới mà user không dùng.
Chạy ads không hiệu quả.
Đội ngũ dao động.
Không phải vì bạn yếu.
Mà vì bạn đang đi khỏi vùng an toàn.
Trong sách có nhắc đến “Beginner’s Luck”.
Ban đầu bạn sẽ có một chút may mắn để tin rằng mình đúng.
Có vài khách hàng đầu tiên.
Có vài lời khen.
Có vài con số đẹp.
Nhưng rồi thử thách đến.
Không phải để đánh gục bạn. Mà để hỏi bạn một câu duy nhất:
“Bạn có thật sự muốn điều này không?”
Nghi ngờ không phải kẻ thù. Nó là bài kiểm tra.
Nếu bạn không nghi ngờ, có thể bạn đang chơi quá nhỏ. Nếu bạn không sợ, có thể mục tiêu chưa đủ lớn.
Cái nguy hiểm không phải là sợ. Mà là quay về với sự an toàn chỉ vì sợ.
Theo đuổi Huyền thoại cá nhân không lãng mạn như Instagram. Nó cô đơn. Nó mệt. Nó nhiều lúc vô nghĩa.
Nhưng nó khiến bạn sống thật.
Tôi thà nghi ngờ trên con đường mình chọn hơn là tự tin trên một con đường do người khác vẽ ra.
Vì cuối cùng, founder không phải người giỏi nhất.
Founder là người chịu được thời gian nghi ngờ dài nhất mà vẫn bước tiếp.
Nếu bạn cũng đang ở giữa hành trình đó, đừng vội kết luận mình sai chỉ vì bạn đang hoang mang.
Có thể bạn chỉ đang ở đoạn mà vũ trụ hỏi: “Bạn có đủ tin vào chính mình không?”
Và đôi khi, tin không phải là không sợ. Mà là bước tiếp dù vẫn còn sợ.